კარავაჯოს მოწაფეობის წლები მიქელანჯელო მერიზი დე კარავაჯო დაიბადა 1573
წლის 28 სექტემბერს ლომბარდის პატარა სოფელ კარავაჯოში. მისი მამა, ფერმო
მერიზი, იყო ეკონომისტი და არქიტექტორი მარკიზ დე კარავაჯოსი, რომლის
მამულშიც შესაძლებელია დაიბადა მიქელანჯელო. დაბადების ადგილმა განსაზღვრა
მისი ფსევდონიმი, რომელმაც გვარის ადგილი დაიკავა, როგორც ხშირად ხდებოდა
იმ დროს. ადრე დაობლებული კარავაჯო უფროსმა ძმამ სასწავლებლად მიაბარა
მილანში მომუშავე მხატვარს, სიმონე პეტერცანოს. 1584 წლის აპრილში დაიდო
ხელშეკრულება, რომლის მიხედვით ბიჭს ოთხი წლის განმავლობაში უნდა ეცხოვრა
და ესწავლა ოსტატთან. მილანში გატარებულ სწავლების ამ ოთხ წელს დიდი
მნიშვნელობა ჰქონდა. აქ, მე-16 საუკუნეში ფართო განვითარება ჰპოვა
მანერიზმმა. მანერიზმი - ამ ტერმინით, რომელმაც დასაბამი მიიღო სიტყვიდან
“მანერა”, აღინიშნება სტილისტური მიმართულება. მანერიზმი ჩაისახა იტალიაში
1520-იან წლებში. მანერისტების ნაწარმოებები გამოირჩევა წინასწარ
განსაზღვრული, გართულებული მხატვრული მანერებით. მათთვის დამახასიათებელია
წაგრძელებული ფიგურები, არამდგრადი რთული პოზები, ხასგასმულად
გამომხატველი ზიგზაგური კონტურული ხაზებით. თვით სიმონე პეტერცანო იყო
მანერისტი, თუმცა ის ამაყად ამბობდა, რომ იყო ტიციანის მოწაფე. მასთან
კარავაჯოს შეეძლო მიეღო საჭირო პროფესული სიახლეები, მაგრამ ამავე დროს
გაეთავისა მანერისებული მხატვრული ხერხები. უკანასკნელი ნამდვილად იხატება
ერთადერთ შენარჩუნებულ სურათში, რომელიც მიეკუთვნება მკვლევარების აზრით
კარავაჯოს მოწაფეობის ხანას. ეს - “პავლე მოციქულის მიმართვა” ბალბის
კრებულისადმი. მისწრაფება გადმოსცეს საოცრად ზებუნებრივი მოვლენის
ხასიათი, ფიგურების ნერვიული და უზომო მოძრაობა, არეული და
კომპოზიციაგადატვირთული დეტალებით – ყველაფერი ეს მოწმობს მანერიზმის
გავლენას. საჭიროა ხაზი გავუსვათ, რომ კარავაჯო მილანში გაეცნო რენესანსის
ოსტატთა შემოქმედებას, რომლებიც მიეკუთვნებიან ლეონარდო და ვინჩის სკოლას
და შეეძლო აეთვისებინა ბევრი მიღწევა, რომლებითაც ლეონარდომ გაამდიდრა
მხატვრობა, ადამიანის სხეულის ცოდნა, მისი აგებულება და მისი მოძრაობა,
სურათის სიზუსტე და გააზრებულობა, კანონზომიერი უბრალოება კომპოზიციურ
გადაწყვეტაში, ფორმათა ანალიზის შეჯამებაში და მისწრაფება ხაზგასმულ
გამოვლენაში მისი მოცულობისა და სინათლე-ჩრდილების მოდელირების
დახმარებით. ყველაფერი ეს კარავაჯოს შეეძლო გადაეღო უდიდესი ფლორენციელის
მოწაფეებისაგან. ბუნების ფორმათა წარმოქმნის მთავარი საშუალებანი
ლეონარდოსი და მისი მიმდევრებისათვის იყო სურათი და სინათლე-ჩრდილები.
დასაფიქრებელია, რომ შემთხვევითი არ არის კარავაჯოს მხატვრული მანერა
ასევე განისაზღვრებოდეს უპირველესად სურათისა და სინათლე-ჩრდილების
გამოყენებით. ვენეციელი ოსტატებიდან ის იყო ყველაზე ახლოს ჯორჯონესა და
მისი თანამიმდევართა მანერასთან, ვიდრე ტიციანსა და ტინტორეტოს
მხატვრობასთან; დაქვემდებარებული სურათი მხატვრობასთან, წაშლილ ხაზებთან,
გამოძერწილი ფორმები არა მხოლოდ სინათლე-ჩრდილებით არამედ ფერით, რომელიც
ტილოზე საღებავებით ესმეოდა. ასეთი იყო ცხოვრებისეული შთაბეჭდილება და
ზემოქმედება ხელოვნებისა, რომელიც განსაზღვრავდა იდეურ მიმართულებას და
მხატვრულ მანერას კარავაჯოს მხატვრობაში. სწრაფად გათავისუფლებულმა
მანერიზმის გავლენისაგან ალბათ თავიდანვე გზები მოძებნა დემოკრატიული და
რეალისტული ხელოვნებისაკენ, ხალხისათვის გასაგები შინაგანი და გარეგანი
სიმართლეებით. სამწუხაროდ, მოწაფეობის წლებიდან, სხვა არაფერი არ არის
ცნობილი მისი ცხოვრებისა და შემოქმედების შესახებ. კარავაჯოს შემოქმედება.
1590 წლებში კარავაჯო მიდის რომში. მას აღმოუჩენდნენ ხოლმე გარკვეულ
მფარველობას, მაგრამ უდავოა, რომ აძლევდა გროშებს მისი შემოქმედების
საფასურად. ცნობილია, რომ ჩეზარე დ'არპინო იყო კარავაჯოს ნამუშევრების
მსგავსი სურათების მფლობელი. გაურკვეველია რომელ წლებში დაავადდა იგი, რის
შესახებაც წერდნენ მისი ადრეული ბიოგრაფები. შესაძლებელია, ის მანამდე
დაავადდა, სანამ დაიწყებდა დარპინოსთან მუშაობას., მაგრამ უფრო
სავარაუდოა, რომ ეს მოხდა უკვე მაშინ, როდესაც ცხოვრობდა მის სახელოსნოში.
ბოლო შემთხვევით გასაგები გახდა კარავაჯოს დაპირისპირება დ'არპინოსთან.
მათი უთანხმოება პირად მტრობაში გადაიზარდა და ალბათ ამიტომ ოსტატმა
არანაირი დახმარება და მზრუნველობა არ გაუწია თავის მოსწავლეს. კარავაჯო
მოწყალების გზით მიღებული იქნა დელა კონსოლაციონეს ჰოსპიტალში ერთ-ერთ იმ
საქველმოქმედო დაწესებულებაში, რომელიც დაარსებული იყო ეკლესიის მიერ და
ემსახურებოდნენ მონაზნები. მანჩინი, რომელიც სპეციალობით ექიმი იყო და
ურთიერთობა ჰქონდა
აღნიშნულ ჰოსპიტალთან იხსენებს, რომ როდესაც გამოჯანმრთელდა ხანგრძლივი
ავადმყოფობის შემდეგ, კარავაჯომ დახატა რიგი სურათებისა, რომელიც
მადლიერების გრძნობის გამოსახატავად აჩუქა დამფუძნებელ მანჩინის. ამ
უკანასკნელმა ისინი წაიღო თავის სამშობლოში – სიცილიაში და მათი ბედი
დღემდე უცნობია. ამგვარად, მანერისტის სახელოსნოსი მუშაობა იმ პერიოდში,
როდესაც მანერისტული ხელოვნების მიმდინარეობა ზეიმობს რომში კარავაჯო
თამამ ნაბიჯებს დგამს რეალიზმის გზაზე, სადაც ის მარტო აღმოჩნდება და
რომელიც მას მცირე ცხოვრებისეულ წარმატებასა და მოგებას ჰპირდება. ის
მიმართავს რეალური ნატურის უშუალო ანარეკლის შესწავლას. უკვე მისი პირველი
ნაწარმოებები გამსჭვალულია მისადმი პატივისცემით. სავარაუდოა, რომ
კარავაჯოს ერთი ყველაზე ადრეულ ნახატს წარმოადგენს: “ბიჭი ხილის კალათით”.
ყველაფერი გადმოცემულია საღებავების ერთნაირ სწორ, თანაბარ, სქელ ფერებსი,
ცალკეული გასმები, რომლებიც შეუძლებელია განასხვავო. ასეთ მხატვრულ
მანერაში შესრულებულია მისი სხვა ადრეული ნახატებიც, რომლებიც
შინაარსობრივათაც და ხასიათითაც ახლოსაა მის “ბიჭი ხილის კალათით”
ნახატთან. სურათში “ვაკხ” მითოლოგიური ღვინის ღნერთი არებულია ცოცხალი
კონკრეტული მოდელიდან. ლამაზი ახალგაზრდა, დახატული წელამდე ტიპიურ რომაელ
წარმოადგენს. იგი დაუდევრადა დაყრდნობილი ერთ იდაყვზე, ხოლო მეორე ხელიტ
აწვდის ღვინით სავსე სასმისს მის მაყურებელს, თითქოს უშუალო კონტაქტს
ამყარებს მასთან და შლის საზღვარს რეალურ სივრცესა და იმ სივრცეს შორის,
რომელიც გამოსახულია ტილოზე. სურათში “ავადმყოფი ბიჭი” ისევ ყმაწვილის
ნახევრადფიგურული გამოსახულებაა გადმოცემული. არსებობს მოსაზრება თითქოს
ეს არის კარავაჯოს ავტოპორტრეტი მის მიერ შესრულებული ავადმყოფობის დროს.
კარავაჯო არ სცილდება იმ უბრალო, მჭიდროდ დაკავშირებულ ადამიანის
ცხოვრებისა და მისი სულიერი მდგომარეობის ჩარჩოებს, რომელსაც ოსტატურად
აფიქსირებს თავის ადრეულ შემოქმედებაში, სადაც ის მიისწრაფის უფრო
დრამატული მომენტებისაკენ. ამ მიმარტულებიტ დამახასიათებელია მისი
არაჩვეულებრივი ნახატი “ბიჭი ხვლიკის ნაკბენით”. იმავე პერიოდის მთელ რიგ
ნახატებში ჩვენ ვხვდებით ქალთა სახეებსაც, რომლებშიც ასევე გამოყენებულია
კონკრეტული ცოცხალი მოდელები. ნახატზე “მარია მაგდალინა” წინა პლანზე ჩანს
ახალგაზრდა გოგონა, რომელიც ზის ხის დაბალ სკამზე. სცენისა და ხასიატის
რეალურობას მთლიანობაში აძლიერებს ის, რომ მაგდალინა ჩაცმულია იმ დროის
მდაბიო ქალის სადღესასწაულო კაბაში. ჩვეულებრივ, კარავაჯო თითქმის არ
აჩვენებს ადამიანის მდგომარეობას. გოგონას ფიგურა სავსეა შუქით, მასზე
ცოტა ჩრდილია, ხოლო მოცულობა კი – ოდნავაა გამოკვეთილი. სწორედ ეს
გვაფიქრებინებს, რომ მაგდალინა ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული ნამუშევარია. მის
მიერ ცოტა მოგვიანებით შესრულებულ ნახატში “წმინდა ეკატერინე” - სახეში
ბევრი მსგავსებაა მაგდალინასთან. ხოლო წმინდა ეკატერინეს მოწამებრივი
ცხოვრება ლაპარაკობს იმაზე, რომ ჩვენს წინაშეა რელიგიური სიუჟეტი. სწრაფვა
გაძლიერებული გამომსახველობისკენ და ეფექტების მოსახდენად კარავაჯო
მიმარტავს “მედუზის თავის” გამოსახულებას. თუ “ ნაკბენ ბიჭში” იგრძნობოდა
მხატვრის მხრიდან მსუბუქი, მაგრამ მაინც დრამატულ სიუჟეტთან შეჭიდება,
სამაგიეროდ აქ ეს ვლინდება უფრო მკვეთრად მითოლოგიური ურჩხულის მედუზა
გორგობას სახით. იმავდროულად კარავაჯო ხატავს ნატურმორტს, სადაც
გამოყოფილია დამოუკიდებელი ჟანრი. ერთადერთ უტყუარ ნიმუშად ამ ჟანრის
სურათებისა წარმოადგენს “ილის კალათა”. კარავაჯოს არც ერთ სურათში არ არის
აღბეჭდილი ასეთი მრავალსახეობა მატერიალისტული სამყაროს საგნებისა,
აგრეთვე გარდამავლობა ფერთა შუქჩრდილებისა, რომელიც შესრულებილია უდაოდ
მაღალი ოსტატობით. მსოფლიო ფერწერაში არ მოიპოვება არც ერტი ნატურმორტი,
რომელიც ახლოს იქნებოდა ამ არაჩვეულებრივ, უცნაურ, თავისებურ და
განუმეორებელ ნახატთან. ეს შედევრი ნათლად მიგვანიშნებს იმაზე, რომ
მხატვარმა მიაღწია შემოქმედებით სიმწიფეს. კარავაჯო არა მხოლოდ რელიგიურ
სცენებს, არამედ ჟანრულ ჯგუფებსა და ნატურმორტებსაც დიდი ფორმატის
ტილოებზე ასრულებს, როგორც მონუმენტურ-დეკორატიულ სურათებს. კარავაჯოს
ნახატების მყიდველები იმთავითვე აღმოჩნდნენ მდიდარი მეცენატები, რომლებიც
საკუთარი სასხლის უზარმაზარ მდიდრულ დარბაზებში აწყობდნენ გამოფენებს.
მისი ნახატების მონუმენტურ - დეკორატიული ხასიათი შესაბამისობაში მოდიოდა
სასახლეების ბრწყინვალებასა და დიდებულებასთან. შუქჩრდილთა და ფერთა
გადასვლა თანმიმდევრულია, თუმცა უნდა ითქვას, რომ კარავაჯოს შემოქმედებას
დღემდე არ მიუპყრია თავისკენ დიდი ყურადღება რომაელ მხატვართა ოფიციალურ
წრეებისა. მისი შემოქმედების მნიშვნელობა ჯერ კიდევ არ იყო გასაგები და
ამიტომ სერიოზული კრიტიკის საგნატ არ მიიჩნევდნენ. შემოქმედებითი
ნაყოფიერება კორდინანტ დელ-ნონტეს მფარველობამ მეცენატმა დიდმა ინტერესმა
კარავადჯოს შემოქმედებისადმი გამოიწვია ის მდგომარეობა, რომ მან ბოლოს და
ბოლოს მიიღო დიდი და სერიოზული სამუშაო. კარდინალ კოსტარელის
ანდერძითხელოვნების ნიმუშებს, რომლებიც მან შეიძინა სან-ლუიჯში, უნდა
გაელამაზებინათ კაპელა, სადაც იგი დაკრძალეს გარდაცვალების სემდეგ. ჯერ
კიდევ კარდინალის სიცოცხლეში ფრესკები კაპელაში შეკვეთილი იყო
ჯუზეპე-ჩეზარი დ'არტინოს მიერ. მან მოხატა ჭერი წმინდა”მოციქულ ” მათეს
მიერ ეფიოპიის მეფის ეგიფუსის ბავშვის მკვდრეთით აღდგომა და წინასწარ
მეტყველთა გამოსახულებით. კედლებიც მას უნდა მოეხატა ფრესკებიტ, მაგრამ ეს
ვერ შეასრულა, რადგანაც დატვირთული იყო ღირებული შეკვეთებით პაპისაგან.
რამდენიმე წლის განმავლობაში კაპელაში შეწყდა სამუშაოები.